ميرزا حسن حسينى فسايى
14
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
دشتكى ، علاوه بر آنكه در پهنه علم و ادب تأليفات و تصنيفات فراوان دارند ( كه به زودى به آثار بعضى از آنها اشاره خواهد شد ) در پهنه سياست فارس و ايران نيز ، در ادوار مختلف ، صاحب اثر بودهاند و مهمترين رجال سياسى اين خاندان امير غياث الدين منصور دشتكى ( 866 - 949 ه ) است كه در زمان شاه طهماسب صفوى به صدارت عظمى ملقب شد و ميرزا جانى فسائى كه مدتى فرمانروائى فسا را در عهد كريم خان زند بر عهده داشت و مدتى كوتاه در دوره جعفر خان زند ، بر اصفهان حكومت مىكرد و پس از دورهء زنديه از رجال مهم دورهء قاجار شد و از سياستسازان اوائل اين عصر ، و راتق و فاتق امور اين بخش از كشور بشمار مىآمد و پس از كشته شدن او ، يكى از فرزندانش : ميرزا ابراهيم از رجال مورد توجه فتحعلى شاه قاجار بود و پادشاه مذكور چون به شيراز مىآمد به خانهء وى مىرفت و فرزند ديگر وى ميرزا هادى بود كه فتحعلى شاه او را « رفيق شاه » مىخواند و فرزند وى محمد حسين خان ، مدتها وكيل مملكت فارس بود و پسر ديگرش ابو الحسن خان ، داماد نواب حسين على ميرزا فرمانفرما بود كه فتحعلى شاه او را به لقب « فرزند مقامى » ملقب كرده بود و خود ميرزا حسن حسينى فسائى مؤلف فارسنامه ناصرى نيز كه برادرزاده ميرزا جانى بود علاوه بر مقام ممتاز علمى و ادبى ، از محارم معتمد الدوله فرهاد ميرزا و احتشام الدوله بود و فرزندان و فرزندزادگان وى با نامهاى مهذب و حكمت و منصورى در سالهاى بعد ، صاحب مقامات سياسى و اجتماعى در فارس و ايران بودند . نياكان ميرزا حسن : ميرزا حسن ، خود شجرهنامهء خانوادگى خود را كه به 37 واسطه به حضرت على بن ابيطالب - عليه السلام مىرسد به شرح زير به تحرير درآورده است : « . . . ميرزا حسن فرزند ميرزا حسن ، ابن ميرزا مجد الدين محمد صدر الدين ، ابن سيد على خان صدر الدين ، ابن احمد نظام الدين ، ابن محمد معصوم ، ابن احمد نظام الدين ، ابن ابراهيم ، ابن سلام اللّه ، ابن مسعود عماد الدين ، ابن محمد صدر الدين ، ابن منصور غياث الدين ، ابن محمد صدر الدين ، ابن ابراهيم شرف المله ، ابن محمد صدر الدين ابن اسحق عز الدين ابن على ضياء الدين ابن عربشاه فخر الدين ابن امير انبه عز الدين ابى المكارم ، ابن امير خطير الدين ، ابن الحسن شرف الدين ابى على ، ابى الحسين ابى جعفر العزيزى ، ابن على ابى سعيد النصيبنى ، ابن زيد الاعثم ابى ابراهيم ، ابن على ابى شجاع الزاهد ، ابن محمد ابى جعفر ، ابن على ابى الحسن ، ابن جعفر ابى عبد اللّه ، ابن احمد نصير الدين السكين النقيب ، ابن جعفر ابى عبد اللّه - الشاعر ، ابن محمد ابى جعفر ، ابن محمد ، ابن زيد الشهيد ، ابن على زين العابدين ( ع ) ابن الحسين - ابى عبد اللّه سيد الشهداء ( ع ) ابن على ابى الحسن امير المؤمنين ابى طالب عليهم السلام . » « 1 » ميرزا حسن به خاندان خود عشق و احترامى بىمانند مىورزد و به همين جهت در جاى جاى فارسنامه ناصرى به اجمال يا تفصيل درباره بزرگان خاندان خويش داد سخن مىدهد . پدر ميرزا حسن : گفتيم كه پدر ميرزا حسن حسينى فسائى ، « ميرزا حسن » ، نام داشت كه آخرين فرزند ميرزا مجد الدين محمد بود كه پدرش در سال 1105 در حيدرآباد متولد شده و در سال 1111 به شيراز آمده بود و از سال 1136 در قريه رونيز فسا رحل اقامت افكنده و در آنجا آباديها
--> ( 1 ) . رجوع شود به شرح احوال سيد على خان در گفتار دوم همين كتاب در ذكر اعيان محله سردزك شيراز .